Hoe wordt de tijd ingedeeld in de archeologie?

Tijd is iets dat we iedere dag gebruiken. We maken afspraken om een bepaald tijdstip en op een bepaalde datum. We herdenken en vieren andere data. Maar hoe wordt de tijd in de archeologie ingedeeld? Wat is de prehistorie? En wanneer begon de Romeinse tijd? Hieronder ga ik in op deze vragen en meer.

Tijd is iets abstracts. We hebben regels en afspraken hoe we omgaan met tijd. Maar iedereen ervaart tijd anders. Ook in de archeologie zijn afspraken over de tijd, toch kunnen deze weer verschillen per land of continent. In dit artikel ga ik in op de verdeling van de tijd in Nederland.

De prehistorie

Als we het hebben over de indeling van de tijd laten we dan maar beginnen met de prehistorie. De prehistorie kunnen ingedeeld worden in de steentijden en de metaaltijden. Deze danken hun namen aan het materiaal dat als nieuwe materiaal werd gebruikt.

De steentijd vuursteen tekening archeologie

De oude steentijd in de archeologie (en andere wetenschappen) beter bekend als het paleolithicum. Het paleolithicum is ook de langste periode namelijk van 500.000 – 8800 voor Chr. In deze periode leefde de neanderthaler nog in Nederland. Het paleolithicum wordt ook gekenmerkt door grote landschappelijke veranderingen die ontstonden door de ijstijden.

Het begin van het mesolithicum valt samen met het begin van het holoceen, rond 8800 voor Chr. Het holoceen is het geologische tijdvak waar wij nu nog in leven. De ijstijden waren voorbij en het wild waar de mens op jaagde veranderde. Hierdoor veranderede de levensstijl ook. Het mesolithicum duurt tot 5300 voor Chr.

Na het mesolithicum komt het neolithicum. Het neolithicum begint rond 5300 voor Chr. met de eerste boeren die in het zuiden van Limburg gaan wonen. Tijdens het neolithicum vindt er weer een verandering in levensstijl plaats. Namelijk de jager-verzamelaar cultuur gaat over naar een boerencultuur.

De metaaltijden

De metaaltijden worden gekenmerkt en gedateerd aan de hand van de introductie van het nieuwe metaal in Nederland. Hierdoor kunnen dateringen van de periode in Europa en de wereld van elkaar afwijken. En misschien ook goed om te weten, in Nederland hebben we twee metaaltijden maar in sommige (meer oostelijke) landen onderscheiden ze drie metaal tijden.

De bronstijd begint in Nederland rond 2000 voor Chr. en duurt tot 800 voor Chr. Omdat de grondstoffen voor brons (tin en koper) niet voorkomen in de Nederlandse bodem. Dit geeft dus aan dat er contacten waren tussen de verschillende bevolkingsgroepen die in Europa leefde.

De ijzertijd begint rond 800 voor Chr. en eindigt 12 voor Chr. met de komst van de Romeinen in Nederland. De ijzertijd dankt zijn naam aan (je zult het wel raden) de introductie van ijzer.

De Romeinse tijd Een Romeinse soldaat

De Romeinen kwamen dus 12 voor Chr. het zuidelijk deel van Nederland binnen. Ze wisten hun rijk uit te breiden tot de grote rivieren. Ten noorden van de rivieren leefde de Germanen op dezelfde wijze als gedurende de ijzertijd. Wel was er handel tussen de Germanen en de Romeinen.

De middeleeuwen en daarna

De Middeleeuwen begint rond het jaar 450. Het Romeinse rijk brokkelt af en wat er overblijft is de vroege middeleeuwen. Gedurende de middeleeuwen hoort het gebied Nederland bij verschillende koninkrijken.  Vanaf de late middeleeuwen (rond 1250) krijgen steeds meer plaatsen stadsrechten. Na de 80-jarige oorlog wordt de republiek der verenigde Nederlanden opgericht.

In de archeologie wordt de tijd na 1500 ook wel de nieuwe tijd genoemd. Deze loopt technisch gezien door tot vandaag. Ook word er onderscheid gemaakt op basis van de verschillende eeuwen.

Waar wil jij nou meer over weten?

Wil jij meer weten over de afzonderlijke archeologische perioden? Of ben je nieuwsgierig naar het archeologisch werk. Laat het mij weten.De perioden in de archeologie, vanaf de prehistorie naar de nieuwe tijd in tijd oplopend

Geef een reactie