Wijn in de archeologie

Deze week weer één van mijn oudere artikelen herschreven. Ondertussen ben ik namelijk weer iets ouder en wijzer en dus zijn mijn oude artikelen toe aan een nieuwe versie. Artikelen die ik al eerder heb aangepast gingen over de gastvrijheid in de 17e eeuw en wijn in de 17e eeuw. In dit artikel ga ik in op het archeologisch vondstmateriaal dat gekoppeld kan worden aan wijn.

In mijn eerste artikel heb ik heel kort uitgelegd wat archeologie is. Heel kort door de bocht is archeologie het wetenschappelijke onderzoek naar oude culturen door de overblijfselen van deze culturen te onderzoeken. Bij een onderzoek naar de 17e eeuw in Nederland hebben we veel te maken met afval van deze mensen, dit is vaak in de vorm van keramiek of glas. In dit artikel ga ik in op de voorwerpen die te maken hebben met het drinken van wijn.

Wijn in archeologie

De consumptie vinden we in de archeologie terug aan de hand van wijnglazen en wijnflessen. In dit artikel wil ik jullie verschillende wijnglazen en flessen laten zien die ik tijdens mijn onderzoeken ben tegengekomen.

Roemer, wijnglas met braamnoppen
Roemer
Roemer

De roemer of roomer zoals het in de 16e en 17e eeuw hete. Dit glas kwam rond 1550 op de markt. De roemer bestond uit een voet en vaak holle schacht en een kelk of cuppa. Vanaf 1630 komen de braamnoppen die ook zichtbaar zijn op de foto hiernaast.

In de 17e eeuw was de roemer een populair drankgerei voor het drinken van witte wijn. Zoals in een vorig artikel (zie hier) benoemd staat werd er in de 17e eeuw vooral zoete witte wijn gedronken.

Dit type glas werd vooral gebruikt in Midden- en Noord-Europa. En vooral in tegenwoordig Duitsland en Nederland.

Kelkglazen

In de 18e eeuw kwam er een diverse groep drinkglazen op de markt. Dit type glazen noemen we kelkglazen.

Kelkglazen kunnen overal in Europa worden gevonden. Ze werden in lokale ateliers massaal geproduceerd.

Hiernaast zijn een aantal verschillende stylen kelkglazen afgebeeld.

Kelkglazen werden gebruikt als wijnglazen. Als je er naar kijkt, herken je er vast het moderne wijnglas wel in.

kelderfles, vierhoekige fles
Kelderfles

Hiernaast zie je een fragment van een zogenaamde kelderfles afgebeeld. Kelderflessen waren vierkante flessen waarin wijn of sterkedrank in werd vervoerd. De kelderflessen zaten met 6, 8 of 12 stuks in een kist of kelder zoals hij hete.

Het type kelderfles dat hiernaast staat afgebeeld dateert uit de periode 1690 tot 1740. Maar de groep kelderflessen bestaan al veel langer, al vanaf de 16e eeuw.

Wijn dat in deze flessen werd bewaard moest gedecanteerd worden. Vooral in de 17e eeuw was dit nodig om de wijn te laten ademen en het droesem uit te scheiden van de wijn.

Wijnflessen

Een laatste categorie die ik wil behandelen in dit artikel zijn de wijnflessen. Hiernaast zijn een aantal van de wijnflessen waar ik mee heb gewerkt afgebeeld.

De wijnflessen zijn de opvolger van de kelderflessen. Heel kort door de bocht zijn de wijde ronde flessen ouder dan de hoge cilindrische flessen. Dit noemen we een typochrologische verandering. Aan de hand van de vorm kunnen sommige van deze wijnflessen op 25 jaar nauwkeurig gedateerd worden.

Laatste woorden

Nu hoop ik dat jullie dit artikel leuk vonden en natuurlijk een verbetering op wat het hiervoor was. Ik ben nu eenmaal gek op archeologisch vondstmateriaal. En ik kan veel te lang door ratelen over wat dit materiaal ons probeert te vertellen. En ik doe mijn best om de artikelen kort te houden. Vind je dit nu leuk laat het me weten via de comments onder dit artikel of neem contact op via het contactformulier.

Literatuur

Hier zal ik kort benoemen welke bronnen ik heb gebruikt bij het schrijven van dit artikel. En als ik het kan vinden zet ik er een link bij naar het boek. Meer weten over de links die ik plaats kijk op de disclaimer pagina.